Yazar Uzman Klinik Psikolog Hatice Keltek, son dönemde Türkiye’de büyüyen “sessizleşme”, “geri çekilme” ve “hayatı sadeleştirme” eğilimini Mükemmel Günler (Perfect Days) filmi üzerinden değerlendirdi: “Bu film minimalizmi değil, hayatta dağılmadan insanın kendini nasıl taşıdığını anlattı.”

Türkiye’de dijital yorgunluk, ekran maruziyeti ve sosyal tükenmişlik hissinin giderek büyüdüğü bir dönemde; sosyal medyada yeniden konuşulmaya başlayan Perfect Days, bu kez yalnızca bir sanat filmi olarak değil, modern insanın ruh haline dair güçlü bir psikolojik anlatı olarak yorumlandı.

Yazar Uzman Klinik Psikolog Hatice Keltek, “Ruhun Kadrajları” programında Alman yönetmen Wim Wenders imzalı filmi, “Sinema ve Ekran Psikolojisi” perspektifinden değerlendirdi. Keltek’e göre film, son yıllarda özellikle büyük şehirlerde görünür hale gelen “hayatı küçültme” arzusunu çarpıcı biçimde görünür kıldı. “Bugün insanlar artık büyümeyi değil, psikolojik olarak kaygıdan uzak yaşamayı ve dağılmamayı konuşuyor. Perfect Days tam da bu ruh halinin filmi oldu.” dedi.

Zihinsel Gürültü Çağında, Sessizce Hayatta Kalmak

Keltek’e göre filmdeki Hirayama karakteri yalnızca sade yaşayan bir adam değildi; ilişkilerin, beklentilerin ve sürekli performans göstermenin yükünden çekilmiş bir karakterdi. “Türkiye’de de son yıllarda insanlar daha az insanla görüşmek, daha küçük evlerde yaşamak, daha az eşya almak ve daha sessiz bir hayat kurmak istemeye başladı. Bu sadece ekonomik değil; psikolojik bir geri çekilme biçimi.” Keltek, Hirayama’nın analog kasetten müzik dinlemesini, ağaç fotoğraflamasını, kitap okumasını ve rutinlerini bir “kendini taşıma yöntemi” olarak değerlendirdi. “Bu karakter mutluluğu aramadı. Dağılmadan kalmaya çalıştı.”

Minimalizm Moda Değil, Yorgunluk Tepkisi Haline Geldi

Hatice Keltek’e göre filmin bugün yeniden konuşulmasının nedeni, modern insanın artık “fazlalıklarla” baş etmekte zorlanması oldu. “Bir dönem minimalizm estetik bir tercihti. Şimdi ise zihinsel bir savunma mekanizmasına dönüştü.” Keltek, Hirayama’nın yaşam biçimini “özgürleşme” değil, “kontrollü sadeleşme” olarak yorumladı: “Hirayama hayatını büyüterek değil, eksilterek yönetilebilir hale getirdi.”

Neden Tuvalet Temizliği?

Filmin en çok tartışılan detaylarından biri de buydu. William Faulkner okuyan, entelektüel bir karakter neden hayatını tuvalet temizleyerek sürdürmeyi seçmişti? Keltek bu tercihin psikolojik tarafına dikkat çekti: “Tuvaletler spontane alanlardı. Kimse oraya rol yaparak girmedi. Hirayama burada görünmez olabildi. İnsan ilişkilerinin yükü yoktu. Kontrol yine ondaydı. Bu sessiz bir kefaret ödeme biçimiydi” Keltek’e göre karakterin temizlik işini seçmesi tesadüf değildi: “Bu seçim biraz da modern insanın statü, güç ve görünürlükten vazgeçip görünmezliğe sığınmasını anlattı.”

Ekran Çağında Rutinler Neden Bu Kadar Önemli Hale Geldi?

Keltek’e göre filmdeki tekrar eden rutinler, günümüz insanının kaygıyla baş etme biçimini de gösterdi. Aynı kahve, aynı müzik, aynı sokak, aynı saatler. “Bugün insanlar ekran kaosu içinde zihinsel sabit alanlar oluşturmaya çalışıyor. Çünkü belirsizlik arttıkça rutin ihtiyacı da büyüyor.” Keltek, özellikle sosyal medya çağında insanların sürekli uyaran altında kaldığını belirtti: “Rutinler insanı toparladı ama fazla rutin canlılığı azalttı. Film tam olarak bu ikilemi anlattı.”

Hirayama İnsanlardan Kaçmadı, Kendini Korudu

Keltek’e göre filmde en önemli psikolojik başlıklardan biri “sınır koyma” meselesi oldu. “Hirayama insanlardan nefret etmedi. Sadece sürekli müdahale edilen bir dünyadan kendisini korumaya çalıştı.” Keltek, sağlıklı sınır kavramının filmde güçlü biçimde işlendiğini söyledi: “Sınır, duvar değildi. Hücre zarı gibiydi. Sana iyi geleni içeri alırsın, zarar vereni dışarıda bırakırsın.”

Final Sahnesi Neden Bu Kadar Konuşuldu?

Filmin finalinde Hirayama araba kullanırken fonda “Feeling Good” çaldı. Hatice Keltek’e göre sahne, günümüz insanının ruh halini tek bir yüzde topladı: “Orada aynı anda hüzün, dinginlik, yalnızlık ve kabul vardı. İnsanlar bu yüzden o sahneyi unutamadı. Çünkü bugün pek çok kişi tam olarak böyle hissediyor.” Keltek’e göre yönetmen filmin sonunda “yeni hayat” vaadi vermedi: “Film bize büyük dönüşümler sunmadı. Sadece insanın kırıldıktan sonra da hayatın içinde nasıl kalabileceğini gösterdi.”

(18 Mayıs 2026)

Hatice Keltek

Hollywood sıkıştıkça eski defterleri karıştırmayı sürdürüyor. Meryl Streep’in bilmem kaçıncı kez Oscar adayı olduğu ikonik ‘Şeytan Marka Giyer / The Devil Wears Prada’nın tam 20 yıl sonra temelde aynı kadroyla bir ikincisinin çekilmesi pek beklenen bir şey değildi. 2016 tarihli Stephen Frears yapımı ‘Florence’ın ardından dişe dokunur bir sinema filmi çekmemiş olan Streep’in bu devam filmine ikna edilmesinin film başına aldığı ücretin iki katına çıkarılmış olduğu yazıldı çizildi. Her ne olduysa, bizler de özgün yapıtla ilgili eski anıları tazeleme ve yıllardır hayranı olduğumuz büyük sanatçıyı yeniden beyazperdede izleme fırsatı olarak değerlendirmek üzere sinema salonunun yolunu tuttuk.

David Frankel’in yeniden yönetmenlik koltuğunda oturduğu ‘Şeytan Marka Giyer 2 / The Devil Wears Prada 2’ çağımızda gazeteciliğin ve dergi yayıncılığının içine düştüğü krizden yola çıkarak hikâyesine başlıyor. 20 yıl öncesinde gazeteci olma hayalleriyle yanıp tutuşan Andrea ‘Andy’ Sachs (Anne Hathaway) ‘Altın Klavye’ ödülünü kazandığı gecenin hemen ertesinde, çalışma arkadaşlarıyla birlikte işten çıkarılıyor. Sebep çalıştıkları yayın organı ‘Vanguard’ın hisse değerinin düşmüş olmasıdır. Öyle ya, gazetecilik altın çağını çoktan geride bırakmış, kitabevleri ve tüm yayıncılık sektöründe küçülmeler ve birleşmeler devri başlamıştır.

Bir dönemin moda dünyasına yön veren ünlü dergisi ‘Runway’ için de durum farklı değildir. Efsanevi Miranda Priestly’nin (Meryl Streep) başında olduğu popüler yayın yıllar önce dergi formatını terk etmiş dijital olarak yayınını sürdürmektedir. Çalışma şartları kötü ‘SpeedFash’ markasını öven bir makale yayınladığında dergide büyük bir çalkantı yaşanır. Reklam verenler dergiye desteğini çekerse zor bela ayakta kalmaya çalışan bu pahalı yayını kim finanse edecektir.

Bu gelişmeler sonrasında Andy, Miranda’nın kadim dostu, iş arkadaşı Nigel Kipling’in (Stanley Tucci) çıtlatması ve derginin büyük patronu Irv Ravitz’in (Tibor Feldman) talimatıyla, derginin gol yiyen itibarını geri kazandıracak makalelere imza atmak üzere ‘konular editörü’ olarak ‘Runway’de işe başlar. Geçmişteki toy çalışanının aniden çıka gelmesi Miranda’nın hoşuna gitmemiştir ama kabûl etmekten başka çaresi yoktur. Yaşlı kurt eski ‘Emily’sinin başarısız olacağından emindir, tek yapması gerekenin biraz beklemek olduğunu düşünür. Aynı kibirli tafralarla Andy’yi görmezden gelmeye çalışır ama onun kaleme aldığı özür makalesi medya eleştirmenlerince olumlu karşılanır. Genç gazetecinin, milyarder Benji Barnes (Justin Theroux) ile boşanmasının ardından dünyanın en zengin kadınlarından biri olan Sasha Barnes’ı (Lucy Liu) basına çıkmadığı üç yılın ardından lüks villasında bir röportaja ikna etmesi dergideki prestijini yükseltir.

Ancak, büyük patron Irv’ün 75. doğum günü partisindeki ani ölümü firma içi dengeleri baştan sona değiştirir. Yaklaşan ‘Milano Moda Haftası’ öncesinde, bir yandan yeni bir yönetim anlayışını uygulamaya kararlı patronun oğlu Jay (B. J. Novak), öte yandan dergiyi ele geçirmeye çalışan Andy’nin eski hasmı yeni ‘Dior’ çalışanı Emily Charlton (Emily Blunt) ile mücadele etmek üzere Andy ile Miranda omuz omuza mücadeleye girişmek zorunda kalırlar.

İlk filmin formülünü tekrar eden yapım, pek de karakter incelemesine girişmeden, yayıncılık ile moda dünyasının kesiştiği renkli dünyayı beyazperdeye taşımak, aralarında Marc Jacobs, Donatella Versace, Stefano Gabbana, Domenico Dolce gibi moda dünyasından ünlülerin boy gösterdiği sürprizleri ile bu sahte dünyanın ışıltısı içinde kafa dağıtan bir iki saat geçirmeyi hedeflemiş. Miranda’nın kendinden genç yeni sevgilisi Stuart’da Kenneth Branagh şöyle bir görünüp kaybolmuş. Çok başarılı ‘Runway’ yorumunda ise, sesi ve şovuyla Lady Gaga filmin önemli sürprizlerinden birine imza atmış.

(17 Mayıs 2026)

Ferhan Baran

ferhan@ferhanbaran.com

Angela Schalenec’in yönettiği ‘Karım Ağlıyor / Meine Frau Weint’ bir, hatta birkaç evlilik hikâyesi anlatıyor. 20 yıla yayılmış parlak kariyerine tanıklık etmiş olanlar, Alman auteur sinemacının duruşunu hiç değiştirmediğini, daha huzursuz, yaşanası çok daha zorlaşmış bir dünyada, uzun planları ve statik çerçeveleriyle insanoğlunun ezeli ebedi dertlerini soğukkanlı bir meydan okumayla neşter altına yatırmaya özen gösterdiğini çok iyi bilir. Buradan yola çıkarak kendisinden konvansiyonel bir anlatı beklentisine girmiyoruz.

Film, 40’lı yaşlardaki mavi yakalı Thomas’ın (Sırplı oyuncu yönetmen Vlamidir Vulevic) karısı Carla’dan (yönetmenin Berlinale’den en iyi senaryo ödüllü 2023 yapımı bir önceki uzun metrajı ‘Music’den hatırladığımız Fransız oyuncu Agathe Bonitzer) gün boyunca haber alamamıştır. Vinç operatörü olarak çalıştığı inşaatın ofisindeki kadın görevlilerle dertleşirken endişelidir. Yaklaşık 8 dakika sürecek olan ilk plan-sekansda demir bir sandalye üstüne oturmuş tedirgin Thomas’ı izleriz. Genç adam karısının kaza geçirdiğini öğrendiğinde hastaneye koşar. Bahçedeki bankın üzerinde kocasının omzuna yaslanarak ağlayan genç kadın kocasına beraberliklerinin gidişatını sorgulayacak gerçekleri ifşa edecektir.

Başta kocasıyla birlikte katıldığı dans dersleri Carla’nın hayatında yeni bir coşku sayfası açmıştır. Kocasını sever, hatta üzerine titrer, ama onun bu kadarı yeter deyip ileri sınıfa devam etmemesine üzülmüştür. Monoton dünyasını renklendiren dans derslerine tek başına devam etme kararı almıştır. Thomas’sız ilk derste kurs hocası ile dansetmek tatsız gelmiştir belki ama sonrasında tanıştığı öğrenci genç O’na yepyeni duygular tattırmıştır. Thomas karısına kiminle dans ettiğini sormamıştır bile. Okulunu bitirdikten sonra taşrada yaşamaya karar veren genç adam bir kır evine bakmaya giderken Carla ile birliktedir. Genç kadın belki de yeni bir hayata başlamanın eşiğindedir. Otoyoldaki lanet kazada arabaları bir tırın altında kaldığında Carla bir mucize eseri yara almadan kurtulmuş ancak genç çocuk hayatını kaybetmiştir.

Carla gözyaşları içinde bunları kocasına anlatır. Ne genç oğlanla yaşananları, ne de kazayı bizlere göstermez Chanelec, çünkü herşeyi ortaya döken konuşma eylemi önemlidir. Carla vasıtasıyla yönetmen bize dilin boşluğu doldurduğuna ikna eder. Alman sinemacı merkeze aldığı çift haricinde, onların iş arkadaşları arasına dalar, çocuklu çocuksuz evli ya da boşanmış ama arkadaş kalmış çiftlerin öykülerini, diyaloglar aracılığıyla izleyiciyle paylaşır, çağdaş birlikteliklerin kırılganlığını, farklı çiftlerin ifadeye zorlandıkları mesafeler boyunca çırpınışlarını dile getirir. Karşılıklı itiraflara bir ağaç gölgeliği, bir otobüs durağı, bir deniz kıyısında top oynayanların coşkusu, yeşilliğin ortasında çalmaya başlayan bando takımı ve aniden bastıran yağmur eşlik eder.

Çiftler bir yaz evinde bir araya geldiğinde, adeta toplu bir terapi seansı yaşanır. Carla artık katlanamadığını, Thomas karısına yardım edemediğini dile getirirken, bir başkası ‘seninle evlendiğimde hayatı net görmüştüm, eğer beni sevmeyi bırakırsan eskiden senin olduğun yeri doldurabilecek biri gerekir’ itirafını dile getirir. Coşkulu bir sahnede Leonard Cohen’in 1973 Yom Kippur savaşı sırasında insan ile Tanrı arasındaki diyalog anlaşmazlığından yola çıkarak, çarpışmalarda karşı karşıya gelen Mısırlı ve İsrailli askerlere ithaf ettiği ünlü ‘Lover, Lover, Lover’ şarkısının hızlı ritmiyle ördek dansı yaparak rahatlamaya çalışır yalnız kalpler. Lakin hayat devam etmektedir. Carla’nın arzulu arayışı sürecektir.

Dünya prömiyerini Şubat ayında Berlinale’de yapan ‘Karım Ağlıyor’ ülkemizde ilk kez İstanbul Goethe Enstitüsü’nün Kadıköy Sinematek / Sinema Evi’nde düzenlediği ‘Kino 2026 – Alman Filmleri Türkiye’de’ etkinliğinde seyirci ile buluştu. Schanelec sevenler ve de farklı bir sinema deneyimi yaşamak isteyenler buldukları yerde kaçırmasın.

(16 Mayıs 2026)

Ferhan Baran

ferhan@ferhanbaran.com