Atillâ Dorsay’dan 50 Unutulmaz Film Daha

“Eski filmlerin iflah olmayan bir tutkunu…” olarak tanımlıyor kendisini Atillâ Dorsay, 2017’de yayımlanan bu çalışmanın ilk kitabında. Hepimiz için eski filmler bir başkadır, daha bir güzeldir, daha bir anlamlıdır. Çocukluğumuzun buğulu geçmişinde kalan, anımsayabildiklerimizle bile bize sinemayı sevdirmeyi başaran belki dağarcığımıza dolan ilk anlamlar olduğu belki de ilk göz ağrıları oldukları için unutmayız, unutamayız o filmleri.

Muhakkak ki, dönemin en yaygın eğlence -kimine göre eğitici yanı da vardı ve asla atlanmamalıdır- aracı olması nedeniyle, adını “büyülü fener” koydukları o karanlık salonda perdeye yansıyan ışık huzmesi yaşamımıza da yön verir. Birçoğumuz, televizyonlarda ve/veya video, CD, DVD, internet üzerinden izleme olanağı sunan platformlar üzerinden o eski, ama eskimeyen filmleri yeniden izleriz, izliyoruz. Evde rahat koltuklara yayılarak izleme olanağı yakaladığınızda, bir bakın kendinize… kesinlikle o filme göz atarsınız; bir de bakmışsınız sarmış sizi, sonuna dek izlemişsiniz. Aradan geçen yıllarla birlikte yaşanan değişimlerin (kültür dağarcığınızın dolmasını da atlamamak gerekir) katkısı da olacak ve bambaşka duygular yakalayacaksınız.

50 de yetmez… artmalı!

Atillâ Dorsay, sinema üzerine yazanların hepsinin hocası… Burak Göral arkadaşımız, edebiyattan el alarak, “Hepimiz Atillâ Dorsay’ın paltosundan çıktık” demişti bir konuşmasında… Titizliği, en ince ayrıntısına kadar araştırması, yönetmeninden oyuncusuna, senaristinden yapımcısına, nerede ve ne kadar sürede çekildiğine kadar hemen tüm bilgileri veren bir eleştirmen. Okura olduğu kadar sinemacıya, birçoğunun rakip olarak gördüğü meslektaşlarına kadar herkese yardımcı olan bir yazar. Çalışkan da… Boyu uzun olduğu için belki ulaşmamıştır, ama 54 kitap yazmış, dergi ve gazete sayfalarında kalan yazılarının dışında. Hepsi de başucu, başvuru kitabı. Her ne kadar 50 film diyorsa da hep fazlası yer alıyor kitaplarında, kıyamadığını söylüyor. Haksız da sayılmaz. Filmi izlemiş olabilirsiniz, beğenmemiş de olabilirsiniz, ama Atillâ Dorsay’ın incelikli anlatımını okumadan geçmek pek mümkün olmuyor. Bu demektir ki, bu dizinin üçüncü kitabı da gelecektir. Gelmelidir bence de.

Sinema sevdalıları duyarlıdırlar…

Atillâ Dorsay, sinema sevgisinden bağımsız olarak diyemeyeceğimiz denli sinemacıları da seven, saygı duyan birisi. Bu dizinin ilk kitabını, “50 Unutulmaz Film”i, kitabın yayınlanmasından kısa bir süre önce yaşamı bizlere bırakan iki sinemacıya, Giovanni Scognamillo ile Mithat Alam’a adarken, bu ikincisini, “50 Unutulmaz Film Daha”yı, elim bir kaza sonucu aramızdan ayrılan, film eleştirmeni, kültür insanı Cüneyt Cebenoyan ile “sinemamızın muhtarı” lakaplı, kalbi iki kez durmasına karşın Azrail’e direnerek yaşamı aynı heyecan ve sinema tutkusuyla sürdüren Sadi Çilingir’e adamış.

Bu duyarlılığı gösteren Atilla Dorsay’a teşekkür ediyorum.

Yeniden yazılmış…

Atilla Bey, geçmişte kendisini ve izleyiciyi etkilemiş filmleri yeniden izleyip -belki eski yazıların da ışığında- yeniden yazmış. Günümüze uyarlamış, bugünün gözüyle yeniden yorumlamış; “70 küsur yıl sonra izlendiğinde aynı keyfi vermesi bunun kanıtı olsa gerektir” diye yazmış bir filme… Her film yazısının altında o filmin izlenebilmesi için bulunabileceği adresleri vermiş.

Kendisinin de çok sevdiği gerilim filmlerinden birinde, “Yanlış Numara”da, oyuncu için, “Barbara Stanwyck, yönetmenle anlaşarak tüm yatak sahnelerini kronolojik biçimde ve 15 gün içinde çekip bitirmişti: sinema tarihine geçen bir ayrıntı. Filmin tümüyse üç ayda bitmişti. Hollywood ölçülerine göre kısa bir süre…” diye yazmış. Sinemayla ilgilenenler bilir, filmler (bazı sahneler gerektirmezse) sırasız çekilir ve sonradan montajla yerli yerine konur. Bir de bizim ülkemiz dışında uzun zaman alır çekimler (gerçi bizde de artık özenli olunduğu için uzun sürüyor çekimler). Arkasından, Stanwyck’in dört kez Oscar adayı olduğunu ama kazanamaması sonrasında hırs yaptığını anlatıyor. İlginç bir notu daha var: restore edilmiş veya onarılmış filmin bulunacağı adres.

Filmi izlemek isteyenler için olduğu kadar izle(ye)meyenler için de alabildiğine ilginç ayrıntılar bunlar. Heveslendiriyor.

Telefon bu, olmazsa olmaz…

Benim için şunlar çok belirleyici: “…telefon denen ve o günlerde (1948 yılı) insanların hayatında bugünkünden de çok rol oynayan (bu ilginç değil mi, telefonun olmazsa olmazlığının çok yeni olduğunu düşünürdüm) o garip, büyüleyici ve bol imkân sunan 20. yüzyıl icadı. Cep telefonları henüz yoktu (Atillâ Bey de alışmış artık telefonun mütemmim cüz oluşuna) ve birisini aramak, bir yerleşik telefon bulmaktan santral memuresi denen kişilerin süzgecinden geçmeye, çeşitli zorluklar içeriyordu. Ama yine de öylesine önemli, hatta yaşamsal cihazdı ki bu…” Bu cümleleri okuyunca, yazının sonunda verilen internet adresini aramak farz oldu… Umarım kısa zamanda gelir de merakımı giderebilirim, her ne kadar santralli telefonlara yetişmiş olsam da.

Üvey evlat…

“Zafer Abidesi” filminin zamanında pek tutulmadığını, ama yazmak amacıyla bir kez daha izlediğinde yeni bir gözle bakmanın gerekliliğini belirtiyor. “Üvey evlat” muamelesi gören filmin ilginçlikleri olduğunu anlatıyor yazı boyunca.

Bir diğer filme “sınıfsal çatışma soslu politik öykü” nitelemesi yapıyor, “… ama sınıfına ihanet edip zenginin yanında yer almak insanlık tarihinde öyle sık olmuştur ki…” Bu “tür” filmler hâlâ çekiliyor ve büyük de sükse yapıyor aslını sorarsanız. Mucizeler birbirini kovalayacaktır tabii.

50 Unutulmaz Film Daha
Atillâ Dorsay
Sinemanın Hazineleri
Remzi Kitabevi
Ekim 2019, 224 s.

(07 Kasım 2019)

Korkut Akın

korkutakin@gmail.com

Ve Sonra Dans Ettik

Levan Akin’in yönettiği ve Levan Gelbakhiani, Bachi Valishvili, Ana Javakishvili ile Giorgi Tsereteli’nin oynadığı Ve Sonra Dans Ettik (And Then We Danced), 15 Kasım 2019’da Başka Sinema dağıtımıyla Bir Film tarafından vizyona çıkarıldı.
Kendini geleneksel Gürcü halk danslarına adamış Mehrab’ın, dans partneri Mary ile mutlu ve dans dolu bir hayat sürmesi beklenmektedir. Fakat bir gün prova sırasında kapıdan içeri Irakli’nin girmesiyle Mehrab’ın dünyası altüst olur, bu genç adam onun için artık hem bir rakip hem de arzu nesnesidir. Yönetmen Akin, film için Gürcistanlı eşcinsel gençlerle uzun söyleşiler yaptığını söylüyor.

  • Basın Bülteni
  • Fotoğraflar
  • Facebook
  • Fragman
  • IMDb

İki Gözüm Ahmet Filminin Yapımcılarından Açıklama

Yönetmenliğini ise Hakan Gürtop ile Gani Rüzgar Şavata’nın üstlendiği ve çekimlerinin büyük bölümünün tamamlanarak montajı devam eden İki Gözüm Ahmet filmi ile ilgili olarak basında çıkan asılsız dedikodular üzerine yapımcılar açıklama yaptılar. Bazı basın yayın organlarında önceki gün çıkan “Ahmet Kaya’nın eşi Gülten Kaya’nın yapımcılardan 2 milyon lira talep ettiğinden filmin çekimleri durdu.” şeklinde çıkan haberlerin asılsız olduğu belirtildi.

Antalya Film Forum’un Kazananları Belli Oldu

Antalya Altın Portakal Film Festivali’nin genç ve bağımsız sinemacılara destek sağlayarak Antalya’yı sinemamızın en önemli ulusal endüstri merkezine dönüştüren Antalya Film Forum’un kazananları dün gece düzenlenen törende açıklandı. 28 – 30 Ekim tarihlerinde Antalya Altın Portakal Film Festivali kapsamında yapılan ve Olena Yershova Yıldız’ın direktörlüğünde gerçekleşen Antalya Film Forum’da 16 proje toplam 530 bin TL para ödülüyle desteklendi.

Antalya Film Forum’un Kazananları Belli Oldu yazısına devam et

Mert Fırat: Altın Portakal’a Sahip Çıkanları Kutlamalı

Usta ve sevilen oyuncular Şebnem Bozoklu ve Mert Fırat, 56. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nin Öğle Sohbetleri programına konuk oldu. Mert Fırat: “Bir yandan bu festivale sahip çıkanları da kutlamak lazım. Sektörden de birçok arkadaşımız festivale sahip çıktılar ve sonrasında festival sizlerin sayesinde, aslında en çok Antalyalıların sayesinde Ulusal Yarışmalar geri geldi. Seçimlerimizle bazı şeyleri değiştirebiliyoruz.” dedi.

Zülfü Livaneli, 7. Kayseri Film Festivali’nde

Kadir Turna direktörlüğünde 13 – 16 Kasım tarihlerinde gerçekleşecek olan Kayseri Film Festivali 7. kez sinemaseverleri bir araya getirecek. Usta müzisyen, yazar ve sinemacı Zülfü Livaneli, Yaşam Boyu Onur Ödülü almak üzere 7. Kayseri Film Festivali’ne konuk oluyor. Festival direktörü Kadir Turna, Zülfü Livaneli ile Elia Kazan arasında çok özel bir bağ olduğunu, Zülfü Livaneli’nin Kayserili dünyaca ünlü yönetmen Elia Kazan ile Türkiye’de geçirdikleri zamanlardan çeşitli güzel kesitler sunan Elia ile Yolculuk adında bir kitap yayınladığını dile getirdi.

Mehmet Şafak Türkel’i Kaybettik

Burdurlu yönetmen, 38 yaşındaki Mehmet Şafak Türkel, 30 Ekim 2019 Çarşamba günü hayatını kaybetti. Gazi Üniversitesi iletişim Fakültesi, Sinema – Televizyon Bölümü mezunu olan Türkel, su seviyesi azalan Burdur Gölü’ne dikkati çekmek için hazırlanan 2013 yılı yapımı Göle Yas (Song of the Lake) adlı belgesel filmin yönetmenliğini üstlenirken, Göle Hayat Derneği’nin de kurucu başkanı olarak görev yaptı. Türkel ayrıca Bodrum Rüyası adlı kısa filmi yönetti, senaristliğini ve kurgusunu; Tutku: Meriç Sümen adlı kısa filmin ise yönetmenliğini yaptı. Merhuma tanrıdan rahmet, kederli ailesine sabırlar dileriz.